|
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران - سرويس: سياسي خارجي
نشست تخصصي بررسي ابعاد رسانهاي و سياسي ويكيليكس صبح روز سهشنبه در مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام با حضور برخي از اساتيد، كارشناسان و ديپلماتهاي ايراني و صاحبنظران از وزارت امور خارجه برگزار شد.
بيشترين اسناد ويكيليكس درباره عراق، تركيه و ايران است
به گزارش خبرنگار سياسي خارجي ايسنا صلواتيان ـ استاد دانشگاه صدا و سيما ـ در اين نشست درباره بررسي كرونولوژي ويكيليكس گفت: با توجه به تاريخچه ويكيليكس اين سايت از سال 2006 ثبت شده و توسط سايت سانشاين پرس حمايت شده و در دسامبر براي اولين بار اولين افشاي خود را منتشر كرد كه سندي درباره واقعه ترور در سومالي بود.
وي ادامه داد: اين سايت براساس WEB2 برنامهريزي شده بود كه براساس آن اطلاعات توسط كاربران اين سايت دريافت ميشد و بعد در اختيار عموم قرار ميگرفت. در سال 2007 براي اولين بار در ماه ژانويه جوليان آسانژ به عنوان مديرعامل و سخنگوي اين سايت برگزيده شد. در واقع وي يكي از هكرهاي سالهاي گذشته بود كه در اولين مصاحبه خود اعلام كرد كه 1/2 ميليون سند افشاگرانه در دست دارد كه به تدريج در اختيار رسانه قرار ميدهد.
اين استاد دانشگاه اضافه كرد: در نوامبر سال 2007 اولين ليك پر سر وصدا منتشر شد كه درباره دفترچه دستورالعمل ارتش آمريكا درباره كمپ دلتاي گوانتانامو بود. همچنين اين سايت در سال 2008 از مجله اكونوميست جايزه نيواوارد را دريافت كرد و در سپتامبر سال 2008 در بحبوحه انتخاباتي آمريكا براي رياست جمهوري سومين نشر جدي خود را منتشر كرد كه اطلاعات به دست آمده از ايميل ياهوي هك شده سارا پالين بود كه با مككين در رقابت انتخاباتي به سر ميبرد كه بعد از انتشار اين اطلاعات خود پالين به اين موضوع اعتراض كرده و اين باعث ضعف وي در رقابت انتخاباتي شد.
وي افزود: پس از يك تلاش چند ساله از سال 2006 تا سال 2009 سايت ويكيليكس به عنوان سايت پررجوع انتخاب شده بود اما در دسامبر سال 2009 به دليل كمبود مالي اين سايت اعلام كرد كه تا مدتي به صورت تعليق در ميآيد. اين وضعيت از نوامبر سال 2009 تا فوريه سال 2010 ادامه داشت و پس از آن شروع به كار كرد اما زماني كه دوباره اين سايت راهاندازي شد ديگر براساس برنامه web2 كار نكرد.
اين استاد دانشگاه با بيان اينكه اوج فعاليتهاي سايت ويكيليكس در سال 2010 است، ادامه داد: در آوريل سال 2010 اولين تصوير ويدئويي از سوي اين سايت منتشر شد كه اين تصوير متعلق به هلي كوپتر آپاچي در عراق بود كه به يكسري از مردم غيرنظامي حمله مي كرد كه دو خبرنگار رويتر نيز در اين اثني كشته شدند در واقع اين هليكوپتر فكر مي كرد دوربين دست خبرنگاران اسلحه است و به همين دليل از مافوق خود اجازه شليك ميخواهند كه در اين واقع 12 نفر كشته شدند كه منتشر شدن اين تصاوير سر و صداي زيادي ايجاد كرده و ارتش آمريكا مورد مواخذه قرار گرفت. در ماه آينده يك سرباز اطلاعاتي آمريكا به نام برادلي منينگ 22 ساله دستگير و اعلام شد كه اين سرباز به مدت هفت ماه توانسته اطلاعات را از سيستم امنيتي ارتش آمريكا خارج كند. اين در حالي بود كه اين سرباز 22 ساله در رده پاييني در سيستم امنيتي ارتش آمريكا كار ميكرد.
صلواتيان ادامه داد: در ماه جولاي سايت ويكيليكس 92 هزار سند درباره افغانستان منتشر كرد كه مربوط به سال 2004 تا سال 2009 بود كه روزنامه اشپيگل و گاردين اين اسناد را همزمان با اين سايت منتشر كردند. همچنين اين سايت ادعا كرد كه يك فايل كد داده شده به اندازه 1/4 گيگابايت در سايت خود دارد كه به عنوان بيمه آن را نگهداري ميكند كه اگر به اين سايت يا آقاي آسانژ صدمهاي وارد شود كد آن اعلام عمومي ميشود و همه ميتوانند به آن دسترسي داشته باشند.
وي افزود: در ماه آگوست اتهامي به جوليان آسانژ وارد شد كه وي در سوئد به دليل تجاوز به دو زن مورد پيگرد قانوني قرار گرفته است و بر اين اساس چند روز پيش در انگليس دستگير شد. در دهم اكتبر اسناد جنگ عراق مبني بر چهارصد هزار سند رو شد كه اين متعلق به سالهاي 2004 تا سال 2009 بود كه نشان ميداد در طول اين جنگ 66 هزار نفر از افراد غيرنظامي كشته شدند. در ماه نوامبر مهمترين اتفاق افتاد و اسناد وزارت خارجه آمريكا منتشر شد كه قطره قطره اين اسناد را منتشر كردند و هنوز هم اسناد جديدي منتشر ميشود.
وي افزود: بيشترين اسناد منتشر شده از سوي واشنگتن، سفارت آمريكا در آنكارا است و بيشترين اسناد درباره عراق، تركيه و ايران است. نكته مهم اين است كه آمريكا هيچ وقت اين اسناد را انكار نكرده است و كلينتون در اولين كنفرانس مطبوعاتي خود درباره صحت اين اسناد چيزي نگفته و تنها اعلام كرد كه ين اسناد ميتواند جان بسياري را به خطر بيندازد و امنيت ملي آمريكا را تهديد كند در واقع اين اسناد غوغايي به پا كرده و انقلابي را در سراسر جهان برپا كرده است.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: در دسامبر سال 2010 ميتوان شاهد حملاتي بود كه از سوي سازمانها و كشورهاي مختلف نسبت به سايت ويكيليكس انجام ميشود كه بر همين اساس از آياسپيها خارج شده و شركت پيبال كه كمك مالي به اين سايت ميكرد كمك خود را قطع كرد و بانكهاي سوييس حساب بانكي آسانژ را مسدود كردند در مقابل از سوي هزاران نفر در سراسر جهان اعتصابهايي در حمايت از اين سايت ميشود.
دوران محرمانگي در جهان به پايان رسيده است
رييس گروه رسانهاي مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام با اشاره به انتشار اسناد ادعايي در سايت ويكيليكس و واكنشهاي كه به دنبال داشته است، گفت: دوران محرمانگي در جهان به پايان رسيده است. به همين دليل بايد قبل از هر اقدام و تكذيب درباره اسناد ويكي ليكس راستيآزمايي انجام گيرد.
به گزارش ايسنا، محمد سلطانيفر گفت: هر چند در روزهاي اخير نشرهاي سايت ويكيليكس كمتر شده است اما طبق آمار به دست آمده در سه ماهه اول 202 درصد مخاطب داشته است و در اين سه ماه جزو پرمخاطبترين سايتها بوده است.
وي ادامه داد: در طول تاريخ رسانه بعد از واقعه واترگيت در سال 1972 و رفتن نيكسون اين سايت خبري يكي از جنجاليترين موضوعات رسانهاي است. همچنين سايت www.openleak.com توسط دانيل داشميت شريك قبلي آسانژ مدير عامل سايت ويكي ليكس به عنوان رقيب ويكي ليكس راهاندازي شده و صدها سايت مشابه ويكي ليكس در حوزه رسانهاي مطرح شده است.
رييس گروه رسانهاي مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام، گفت: روش ويكي ليكس اين است كه به سوي حوزه افشاگري در حيطه ديپلماسي حركت كرده و از تاكتيك نشر هدايت شده اخبار استفاده ميكند. يعني سندي را منتشر كرده، فيدبك و بازخوردهاي لازم را دريافت كرده و بعد بر اساس آن ديگر اسناد را منتشر ميكند. همچنين افشاگريهاي انجام شده از سوي اين سايت از سوي كشورها كم كم مورد تكذيب قرار گرفته است. تنها كشورهايي مانند ايران، چين و روسيه برخي از اين اسناد را تكذيب كردهاند و كشورهاي ديگر بيشتر به سمت وارد كردن اتهامات حاشيهاي به آسانژ اقدام كردهاند.
سلطانيفر ادامه داد: مسير آينده دموكراسي به سمت اي-موكراسي حركت ميكند كه در آن نقش رسانه افزايش يافته و بر اساس تئوري سي. ان. ان است كه مبني بر اين تئوري رسانهها ميتوانند در حوزه سياسيون تاثير بگذارند. اما اكنون تئوريپست سي. ان. ان مطرح است كه هم رسانهها بر سياسيون و هم سياسيون بر رسانهها تاثير ميگذارند.
وي با بيان اينكه درباره انتشار اسناد ويكي ليكس سناريوهاي خوشبينانه و بدبينانهاي وجود دارد، افزود: يكي از سناريوهاي خوشبينانه اين است كه ويكي ليكس سايتي است كه ابتدا در فضاي web2 كار كرده و به دنبال افشاگري حداكثري است و با استفاده از اطلاعات محرمانه به دنبال برهم زدن قدرت در عرصه جهاني است كه بدين شكل مردم را به سمت خود جذب ميكند. نگاه بدبينانه اين است كه قدرتهاي غربي بزرگ كه به دنبال جاسوسي با هزينه بسيار هستند از جاسوسي در شبكه جهاني در جهت منافع خود استفاده كرده و با اين نگاه يك سايت جاسوسي مجازي به نام ويكي ليكس به وجود آمده است كه براي دفاع از خود اين قدرتهاي غربي ابتدا خودزني ميكنند كه اين موضوع در ديپلماسي نيز كاملا مطرح است.
اين كارشناس مسائل بينالملل در ادامه با اشاره به افشاي اسناد درباره جنگ عراق و افغانستان، گفت: آمريكا با مطرح كردن اين اسناد به دنبال رد گم كردن خود است. همچنين اين سناريو نيز وجود دارد كه با توجه به بحران اقتصادي كه سالهاي سال بر جا مانده است قدرتهاي غربي به دنبال جايگزين جديدي براي اين بحران هستند تا بتوانند از مهلكه اقتصادي نجات يابند. در واقع اين سناريو ممكن است از سوي كشورهاي غربي مطرح شده باشد.
وجهه دولت اوباما در داخل و خارج صدمه ديده است
يك كارشناس مسائل سياسي با اشاره به انتشار اسناد ادعايي ويكيليكس گفت: پخش پراكنده اين اسناد از سوي دولت آمريكا در برخي از روزنامهها به اين دليل است كه آمريكا ميخواهد برخي از اسناد را پررنگتر منتشر كند تا از تاثير برخي اسناد ديگر بكاهد.
به گزارش ايسنا، افسانه احدي درباره بررسي اهميت اسناد منتشر شده توسط ويكي ليكس در نشست تخصصي بررسي رسانهاي و سياسي ويكي ليكس، گفت:اكنون با بينالمللي شدن هنجارها روبهرو هستيم كه سايت ويكي ليكس را بايد در اين فضا بررسي كرد. با توجه به ويژگيهاي عرصه جهاني مانند گسترش دولتهاي دموكراتيك، جهاني شدن، انقلاب اطلاعات و ارتباطات، بازيگران حوزه نفوذ تغيير كرده و بازيگران غيردولتي قدرتمند عمل ميكنند.
وي با اشاره به جوليان آسانژ ـ مديرعامل سايت ويكي ليكس ـ افزود: با توجه به اينكه دانستن قدرت است ميبينيم كه فردي با داشتن اسنادي ميتواند خود را در جهان مطرح كرده و بر اساس آزادي اطلاعات عمل كند. ويكي ليكس تغييري در روند سياسي و قدرت جهاني در عرصه ديپلماتيك ايجاد كرده است.
احدي با بيان اينكه مسووليت اسناد منتشر شده از سوي سايت متوجه آمريكاست، ادامه داد: مسوول اصلي آمريكاست زيرا اين اسناد نشاندهنده نگاه آمريكا به جهان است و آمريكا بايد پاسخگو باشد و به همين دليل كشورهايي كه نام آنها در اسناد آمده است مسوول نيستند. بيشتر اسناد به صورت تلكس رسمي هستند به همين دليل نشان ميدهد كه مقامات آمريكايي آنها را با يكديگر مبادله كردهاند. به همين دليل است كه آنها در اولين واكنش خود نسبت به انتشار اين اسناد عذرخواهي ميكنند.
وي با بيان اينكه هنوز اسناد زيادي مطرح نشده يا انتشار نيافته است، اضافه كرد: از پيامدهاي انتشار اسناد براي آمريكا جدي شدن فضاي سايبر و بياعتمادي به دستگاه امنيتي است. تاكنون كشور آمريكا به اين حد مورد تهديد امنيتي سايبري قرار نگرفته بود. در 21 مي سال 2010 بر همين اساس وزير دفاع آمريكا سايبركام را در سايبر پنتاگون براي جلوگيري از تهديد امنيتي آمريكا انجام داد اما در حال حاضر اين كار ناكافي است.
وي افزود: از اين پس امنيت فضاي سايبري با جديت بيشتري دنبال ميشود زيرا اوباما بعد منفي اينترنت را تجربه كرده است. وجهه دولت اوباما هم در داخل و هم در خارج صدمه خواهد ديد و اين موضوع باعث بياعتمادي كشورها به دستگاه امنيتي و ديپلماسي آمريكايي عليرغم تبليغات گسترده دولت آمريكا خواهد شد. اين در حالي است كه هنوز اسنادي درباره القاعده و اسرائيل مطرح نشده است.
ويكي ليكس يك بمب ديجيتالي است
يك كارشناس رسانه گفت: ويكي ليكس يك بمب ديجيتالي است.
به گزارش ايسنا حميد ضياييپرور درباره شيوههاي دسترسي و نشر اطلاعات توسط ويكي ليكس در نشست تخصصي بررسي ابعاد رسانهاي و سياسي ويكي ليكس، اظهار كرد: فلسفه ويكي ليكس بر اساس دايرهالمعارف بوده و ابتدا اطلاعات مورد نظر خود را از كاربران ميگرفت. در واقع اين سايت مدافع جنبشهاي ضدجنگ بوده و از جنبشهاي پستمدرنيستي حمايت ميكند.
وي ادامه داد: اين سايت ادعا ميكند كه اسنادي از سال 1960 تا سال 2010 را دارد و گفته ميشود 16 گروه فرامليتي عليه دولتها از اين سايت حمايت ميكنند. تاكنون سايت ويكي ليكس توانسته جوايز بسياري را به دست آورد. فرمت اسناد به نمايش گذارده شده به صورت متن است و كل اطلاعات فرمت متن آن حداكثر تا دوگيگابايت است. به همين دليل به راحتي ميتوان اين اسناد را دانلود كرد و همه اسناد بر اساس موضوع، تاريخ و كشور طبقهبندي شده است كه اين موضوع نشان ميدهد كه اين اسناد با چه حساسيت زيادي جمعآوري شدهاند و به همين دليل بعيد به نظر ميرسد كه اين اسناد جعلي باشند.
وي افزود: بيشتر اطلاعات اين سايت از سوي پنتاگون، وزارت خارجه آمريكا، كاخ سفيد، سفارتهاي آمريكا در كشورهاي ديگر و هر فرد و سازمان ديگر كه خواهان ارائه اسناد باشند به دست ميآيد.
وي درباره برادلي منينگ فردي كه به اتهام خارج كردن اسناد بسياري از سيستم امنيتي ارتش آمريكا دستگير شده است، گفت: ممكن است اين فرد به 52 سال حبس محكوم شود. اما نكته جالب اين است كه وي اگر چه يك جوان 22 ساله بوده كه در سطح پايين ارتش آمريكا خدمت ميكرده اما يكي از بنيانگذاران فيسبوك است كه اين نشان از هوش و نبوغ اين سرباز 22 ساله دارد.
اين كارشناس رسانه ادامه داد: ويكي ليكس براي ناشناس ماندن افراد از فناوري تور استفاده كرده است كه متعلق به پنتاگون است. در واقع اين شبكهاي است كه به كاربر اين امكان را ميدهد كه به هنگام ارسال اطلاعات به صورت ناشناس باقي بماند. در واقع اين سايت بطور كامل از تكنيكهاي پيشرفته رمزنگاري استفاده ميكند. همچنين سايت ويكي ليكس براي پي بردن به صحت و درستي اسناد بدست آمده از روش روزنامهنگاري تحقيقي استفاده ميكند. همچنين ويكي ليكس از سرورهاي مختلفي استفاده ميكند زيرا برخي از سرورها تحت فشار آمريكا اين سايت را كنار ميگذارند.
وي با بيان اينكه سايتهاي ميرور ويكي ليكس رو به افزايش است، اضافه كرد: طبق آخرين آمار به دست آمده از روز دوشنبه هزار و 885 سايت ميرور از اين سايت ويكي ليكس وجود دارد و يك سايت ايراني به نام www.wikileak.miro.ir كه اطلاعات موجود در سايت ويكي ليكس را دانلود كرده است. بنابراين مبارزه فني با ويكي ليكس غيرممكن است. البته حملات مختلفي به اين سايت شده است. بطور مثال حسابهاي بانكي اين سايت بسته شده است اما در مقابل چهار هزار هكر اقدام به حملات تقابلي مبني بر هك كردن حسابهاي بانكي پرداختهاند.
ضياييپرور اضافه كرد: 250 هزار سند با حجم 1/5 گيگابايت در اين سايت موجود است كه اگر اتفاقي براي آسانژ بيفتد اعلام كرده است كه اين اسناد را منتشر خواهد كرد.
اسناد ادعايي ويكيليكس نشاندهنده نگاه در خفاي آمريكا به ساير كشورهاست
يك استاد دانشگاه با بيان اينكه توسط اسناد ادعايي ويكيليكس ميتوان شناخت بهتري نسبت به ديپلماسي آمريكا داشت، اظهار كرد اين اسناد معلوم ميكند كه اين آمريكا چه نگاهي نسبت به كشورهاي ديگر در خفا دارد.
به گزارش ايسنا ناصر هاديان درباره بررسي اهميت اسناد منتشر شده توسط ويكي ليكس گفت: بعد از 11 سپتامبر يك جامعه پنهان در آمريكا شكل گرفته كه به دنبال سر و سامان دادن به سياستهاي اين كشور هستند كه بر اين اساس هزار و 271 سازمان دولتي و هزار و 131 سازمان خصوصي درگير مسائل پنهانكاري در آمريكا هستند. حدود 850 هزار نفر به اين اسناد پنهاني دسترسي دارند كه اين افراد 1 / 5 برابر افرادي هستند كه در واشنگتن زندگي ميكنند. در واقع اين افراد قابل شناسايي نيستند و كنترل و نظارتي بر آنها نميشود.
وي ادامه داد: بعد از 11 سپتامبر اين امتياز نه تنها به صورت موقت بلكه به تدريج به صورت يك حق تبديل شده است و در حال حاضر به يك وضعيت دائم براي اين افراد تبديل ميشود. دو سوم از اين افراد در وزارت دفاع و پنتاگون آمريكا مشغول به كار هستند و بودجه اختصاص يافته به آنها 75 ميليارد دلار است كه اين افراد حدود 50 هزار سند در سال توليد ميكنند.
اين استاد دانشگاه افزود: سايت ويكي ليكس را ميتوان از دو منظر بررسي كرد. ابتدا اينكه از يكسو بايد به دنبال حفاظت اطلاعات بوده و در اين راستا دسترسي به اطلاعات را محدود كرد يا اينكه نظارت بر اطلاعات بايد باشد و اين نظارتها به صورت دروني انجام گيرد كه در آمريكا اكنون بر سر اين دو نظر اختلاف وجود دارد.
هاديان افزود: اكنون ابهامي در فهم انتشار اسناد در سايت ويكي ليكس وجود دارد كه اين باعث تكثربندي در مورد اسناد منتشر شده در اين سايت ميشود كه از سوي ديگر باعث اغتشاش در چارچوببندي آن نيز ميگردد. بحثهاي مختلفي در اين مورد وجود دارد كه يا افرادي در يك نهاد بخصوصي با يك دستور كار بخصوص سياست خاصي را دنبال كرده و اسناد را در زمانبندي خاصي منتشر ميكنند و يا اينكه اطلاعات منتشر شده و محتواي اسناد بر اساس برداشتهاي افراد است كه ممكن است درست باشد. به همين دليل ميزان وزن هر يك از اسناد بايد مورد هدف قرار گيرد.
وي ادامه داد: انتشار اسناد ويكي ليكس از همه كشورها بيشتر به ضرر آمريكاست و در واقع مديريت انتشار اين اسناد در سراسر جهان امكانناپذير است و به همين دليل بايد پنهانكاري در حد معمول و متعادلي انجام گيرد.
وي همچنين عنوان كرد كه بايد ديد واقعي نسبت به همسايگان در حوزه سياست خارجي داشت.
اين استاد دانشگاه با بيان اينكه اسناد منتشره ادعايي از سوي ويكي ليكس ميتواند باعث دعواي داخلي شود،به جناحهاي كشور هشدار داد كه در اين زمينه هشدار باشند.
وجود لابي صهيونيست در پشت ماجراي ويكيليكس ممكن است
حميدرضا آصفي سه فرضيه را درباره ويكيليكس مطرح كرد.
به گزارش ايسنا، سخنگوي پيشين وزارت امور خارجه كشورمان گفت: سه فرضيه مسلط درباره دلايل انتشار اسناد از سوي ويكي ليكس وجود دارد. اولين فرضيه اين است كه در پشت اين داستان آمريكا است اما از آنجايي كه ضرر حيثيتي آنقدر زياد است كه جبران آن مدتها طول ميكشد آمريكا اين كار را انجام نميدهد. دومين فرضيه اين است كه هكرهايي به صورت منفرد اين كار را انجام دهند كه اين فرضيه نيز غلط است زيرا بدون پشتوانه نميتوان چنين كاري انجام داد و سومين فرضيه وجود يك قدرت و هسته در پشت اين سايت است كه از آنجايي كه اسناد كمتري درباره اسرائيل از سوي اين سايت منتشر شده است به همين دليل ميتوان در نظر گرفت كه يك هسته از لابي صهيونيستي در پشت اين ماجرا قرار داشته باشد.
وي ادامه داد: يكي از نكات ديگر اين است كه موضوع انتشار اسناد از سوي سايت ويكي ليكس از سوي عموم زياد مطرح نشده است و به همين دليل ايران نيز ميتواند مانند كشورهاي منطقه كه نسبت به اين مسئله موضعگيري خاصي نداشته و بياعتنايي كردهاند، عمل كند.
همچنين عادلي ـ معاون پيشين اقتصادي وزارت امور خارجه ـ گفت: فرض اينكه انتشار اسناد ويكي ليكس به دليل جايگزيني براي بحران اقتصادي بوده، غلط است. زيرا در حال حاضر بحران اقتصادي جهان منحني ركود گذشته را نداشته و اكنون به سمت مثبت حركت ميكند. در واقع سايت ويكي ليكس يك جنبش جديد اعتراضي است. در قرنهاي گذشته سه جنبش وجود داشت يك جنبش پنهاني و مسلحانه، جنبشهاي مسالمتآميز كه بعد از دهه 70 توسط انقلاب اسلامي ايران و ديگر انقلابها در سراسر جهان برگزار شد و در حال حاضر ويكي ليكس است كه توانسته در فضاي مجازي مردم بطور ناشناس حضور داشته باشند كه اين جنبش اينگونه در فضاي مجازي شكل گرفته و سياستي را دنبال ميكند كه نشاندهنده اين است كه فضاي جديدي در جهان ايجاد شده است.
وي درباره انتشار اسناد ويكي ليكس درباره ايران، گفت: زماني كه اين اسناد منتشر شدند در واقع به گونهاي است كه هم باعث فرصت و هم باعث چالش در عرصه ديپلماسي ميشود و بايد بدانيم كه اين اسناد چه فرصتها و چالشهايي ايجاد كرده و بر اساس آن پيش رويم.
همچنين موسوي ـ معاون بينالملل دانشگاه تهران ـ گفت: در انتشار اسناد از سوي سايت ويكي ليكس تركيبي از عوامل مختلف وجود داشته و نبايد اين موضوع را به صورت خطي مشاهده كرد. مهم اين است كه آمريكا در اين مسئله مديريت بحران ميكند.
وي در ادامه اظهاراتش گفت: جريان ويكي ليكس ميتواند از دو منظر مورد بررسي قرار گيرد. اولين منظر بازگشت بازيگران غيردولتي در آمريكا و روند مخالف جهاني شدن را مدنظر گرفت و از منظر دوم بازيگران جديدي وارد عرصه جهاني شدند كه بازيگران آزادي هستند كه از بستر فضاي مجازي به عنوان فضاي حقيقي استفاده كردهاند.
وي درباره موضع ايران درباره اسناد منتشر شده درباره ويكي ليكس، اضافه كرد: اسناد منتشر شده درباره ايران تاثير كمتري از فضاي ساخته شده توسط كشورهاي غربي در افكار عمومي دارد. ايران بايد بيش از اينكه به محتواي اطلاعات منتشر شده توجه كند بايد تغيير بازيگران را مدنظر قرار دهد.
صادقي ـ سفير پيشين ايران در عربستان ـ نيز معتقد است: تاكنون پنج بحران در دو دهه گذشته اتفاق افتاده است. فروپاشي اتحاديه شوروي، جهاني شدن، واقعه 11 سپتامبر، بحران اقتصادي و اكنون نشر اطلاعات طبقهبندي شده در ويكي ليكس.
وي ادامه داد: فرضيههاي مختلفي درباره دليل انتشار اسناد از سوي سايت ويكي ليكس وجود دارد كه ميتوان به فرضيههاي ماجراجويي سياسي، ابتكار عملي منجر به سازماندهي يك سازمان جهاني، تلاش قدرتهاي بزرگ براي تغيير افكار عمومي و جايگزيني يك بحران به جاي بحران ديگر، انهدام بحران در جهان سوم بخصوص در منطقه خاورميانه، نقش اسرائيل در منطقه، بكارگيري اطلاعات گردشگري و تفكر پستمدرني شكل گرفته اشاره كرد. در واقع بر اساس اين فرضيهها احتمال داده ميشود كه نظام جهاني به سمت جديدي حركت كند كه به دنبال تدوين جديدي از نشر اطلاعات، بتواند نشر اطلاعات را قانونمند و در يك چارچوب قرار دهد | 
کتاب «خبرنویسی پیشرفته به زبان ساده» نوشته دکتر احمد توکلی از سوی انتشارات ثانیه روانه پیشخوان كتابفروشیها شده است. 
كتاب «جامعهشناسی خبر» تالیف مشترك فریدون وردینژاد و شهلا بهرامی رشتیانی از سوی نشر ثانیه به بازار كتاب عرضه شده است.
کتاب «اخلاق رسانهای در خبر» نوشته اشرفسادات احدزاده توسط انتشارات آرون به بازار کتاب عرضه شده است.
کتاب «منطق تحول رسانهای» نوشته مشترك ریچارد گروسین و جی دیوید بولتر با ترجمه رحیم قاسمیان توسط انتشارات مهرنیوشا روانه پیشخوان كتابفروشیها شده است.
از نظرات ،پیشنهادات و انتقادات اساتید محترم ودانشجویان عزیز رشته ارتباطات و رسانه